Rydym yn cynnal ymchwil i ddatblygiad babanod a phlant sy'n helpu i wella canlyniadau cymdeithasol ac addysgol cynnar a llesiant.
Mae ein hymchwil yn cwmpasu datblygiad iaith, llythrennedd, a gwybyddiaeth cymdeithasol, ac yn defnyddio cymysgedd o asesu ymddygiadol, niwrodelweddu, a modelu rhifiadurol.
Rydym yn gweithio mewn cydweithrediad agos gyda GIG Cymru a Llywodraeth Cymru.
Ein heffaith
Mae CAL:ON Cymru yn fenter llythrennedd dwyieithog cenedlaethol, sy’n seiliedig ar dystiolaeth, dan arweiniad Prifysgol Bangor ac wedi’i hariannu gan Lywodraeth Cymru.
Mae CAL:ON (Canolfan Addysgu Llythrennedd: Offer tuag at Newid) yn rhoi mynediad i ysgolion ledled Cymru at raglenni llythrennedd, asesiadau, a dysgu proffesiynol o ansawdd uchel, wedi’u seilio ar dystiolaeth. Mae’r rhain wedi’u cynllunio ar gyfer ysgolion cynradd ac uwchradd, yn Gymraeg a Saesneg.
Ein nod yw cefnogi ysgolion i gryfhau eu dealltwriaeth a’u defnydd o ddulliau effeithiol sy’n seiliedig ar dystiolaeth o addysgu darllen ac ysgrifennu. Rydym am alluogi pob plentyn, waeth beth fo’i allu, i fod yn ddarllenwyr ac yn ysgrifenwyr hyderus, llawn cymhelliant, ac yn llwyddiannus.
Gallwch ddarganfod mwy am CAL:ON yma.
Mae rhestr datblygiad cyfathrebol dwyieithog Cymraeg-Saesneg Prifysgol Bangor (BU WEB-CDI) yn holiadur y gall gofalwyr ei lenwi i ddweud wrthym am iaith a datblygiad cyfathrebol plentyn. Dan arweiniad yr Athro Debbie Mills, datblygwyd WEB-CDI Prifysgol Bangor yn benodol i ddiwallu angen lleol am offer asesu iaith dwyieithog addas yn y blynyddoedd cynnar, ac mewn ymateb i nifer o agendâu Llywodraeth Cymru (e.e., Siaradwch â mi: Lleferydd Iaith acynllun cyflawni cyfathrebu). Nododd adroddiad diweddar a gomisiynwyd gan Lywodraeth Cymru y WEB-CDI fel un o ddau offeryn yn unig sy’n addas ar hyn o bryd ar gyfer sgrinio datblygiad iaith cynnar plant sy’n siarad Cymraeg Saesneg.Mae'r ail offeryn a nodwyd, Offeryn Asesu Plant Bach Dwyieithog y DU (UKBTAT), yn defnyddio data WEB-CDI Prifysgol Bangor. Gallwch ddarganfod mwy am WEB-CDI PB yma.
Prosiect dan Sylw: WRENA
Adroddiad Sefydliad Waterloo ar Asesiad Niwroddatblygiadol Effeithiol
Mae Lab Plant Prifysgol Bangor yn gweithio ar y cyd â phaediatregwyr lleol ar hyn o bryd i ddatblygu dull asesu newydd sbon, sy’n fwy addas i asesu plant sydd ag anghenion cymhleth, yn ogystal â phlant y mae iaith y cartref yn wahanol i iaith eu hasesiadau. Nod y rhaglen ymchwil hon yw datblygu math newydd o asesiad datblygiadol sy’n bodloni’r meini prawf allweddol canlynol:
Dylai fod modd ei gyflwyno gan wahanol bartïon (e.e., addysgwyr, clinigwyr).
Dylid gallu hyfforddi defnyddwyr ar yr asesiad o fewn hanner diwrnod.
Dylid gallu ei ddefnyddio mewn gwahanol gyd-destunau iaith.
Dylai gyflwyno proffil o'r plentyn y gall gofalwyr ei ddefnyddio i weithredu.
Byddai cyflawni’r nodau hyn yn caniatáu inni fynd i’r afael ag amseroedd aros difrifol asesiadau niwroddatblygiadol, a sicrhau bod plant sydd ag anghenion cymhleth, a’u teuluoedd, yn cael y cymorth sydd ei angen arnynt.
Dr Jones: “Bydd ein menter newydd, a ariennir gan Sefydliad Waterloo, yn cryfhau ein partneriaethau agos â Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr trwy benodi academydd clinigol. Yn hollbwysig, bydd y project hwn yn cyflwyno datganiad awdurdodol gan ymarferwyr ledled y Deyrnas Unedig ar lunio asesiadau niwroddatblygiadol effeithiol i blant ag anghenion cymhleth.”
Dr Leah Jones, Seicolegydd Clinigol Ymgynghorol: “Mae hwn yn ddatblygiad cyffrous iawn. Bydd y project hwn yn cryfhau’r cysylltiadau rhwng ymchwil o ansawdd uchel a wneir ym Mhrifysgol Bangor ac ymarfer clinigol ar lawr gwlad ac, yn bwysicach fyth, bydd yn allweddol wrth ddatblygu ffyrdd newydd o weithio gyda phobl ifanc â gwahaniaethau niwroddatblygiadol, er mwyn deall eu hanghenion a datblygu ymyriadau priodol i’w cefnogi.”
Mae'r Adran Seicoleg ym Mhrifysgol Bangor gyda cyfleusterau ymchwil o safon uchel, gan gynnwys dulliau tracio llygad, mesur clyw, EEG, TMS, fNIRS, a fMRI, yn ogystal â hadnoddau supergyfrifiadura.
I ddysgu mwy am ein gwaith, cysylltwch â: childlab@bangor.ac.uk.
Cliciwch yma i ddysgu mwy am astudio seicoleg ddatblygiadol ac ymchwil niwrowyddoniaeth ym Mhrifysgol Bangor.
Tir na n-Og sefydlwyd yn 1990 fel cyfleuster gofal plant ac ymchwil i blant gan yr Adran Seicoleg ym Mhrifysgol Bangor, ac mae wedi cynnig safonau gofal plant ac addysg eithriadol uchel am dros 30 mlynedd.
Mae Tir na n-Og yn darparu amgylchedd diogel, hapus a chyffrous i fabanod a phlant rhwng tair mis a phedair blynedd oed i fod yn rhydd i archwilio, dysgu, a chwarae tra yn gofalu gan staff profiadol, cymwysedig ac egnïol.
Mae ymchwil a gynhaliwyd yn Tir na n-Og wedi cynhyrchu dros 30 cyhoeddiad a oedd wedi'u cymharu gan gyfoedion mewn cylchgronau datblygiad, iechyd, ac ymddygiad plant, ac wedi'u cyflwyno mewn mwy na 100 o gynadleddau cenedlaethol a rhyngwladol.
I gael gwybod mwy cliciwch yma.
Mae Cyfnewidfa Iaith a Lleferydd Gogledd Cymru (NWSLE) yn fenter ar y cyd rhwng Prifysgol Bangor, Prifysgol Wrecsam, a Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr.
Mae NWSLE wedi'i sefydlu fel y gall, clinigwyr ac ymchwilwyr sydd â diddordeb mewn anghenion lleferydd, iaith a chyfathrebu, ymgysylltu â’i gilydd. Mae ein ffocws yn eang, ac yn ymgorffori anghenion cyfathrebu, lleferydd ac iaith ar draws y rhychwant oes. Cawn ein harwain gan sawl agenda o eiddo’r llywodraeth gan gynnwys y Siarad Gyda Fi: Cynllun Cyflawni ar gyfer Lleferydd, Iaith a Chyfathrebu, Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol, a rhaglen Plant Iach Cymru, sy’n gweithio i sicrhau fod pob plentyn yng Nghymru yn cyrraedd cerrig milltir allweddol o ran eu datblygiad ac yn barod gogyfer â’r ysgol. Nod y Gyfnewidfa yw meithrin cydweithrediad trwy gyfathrebu parhaus a chynhadledd flynyddol. Cyfeiriwch unrhyw gwestiynau at: NWSLE@bangor.ac.uk
Detholiad o gyhoeddiadau diweddar
Bazhydai, M., Wong, M. K., Altmann, E. C., Jones, S. D., & Westermann, G. (2026). No Evidence for Curiosity‐Driven Information Selection Advantage in Infants’ Novel Word Learning. Developmental Science, 29(1), e70101. https://doi.org/10.1111/desc.70101
Jones, S. D., Rauwolf, P., & Westermann, G. (2025). Computational rationality and developmental neurodivergence. Trends in Cognitive Sciences, 29(4), 314-317. https://doi.org/10.1016/j.tics.2025.01.006
Jones, S. D., Jones, M. W., Koldewyn, K., & Westermann, G. (2025). Perception and cognitive control in rationally inattentive child behaviour. Developmental Science, 28(1), e13587. https://doi.org/10.1111/desc.13587
Downing, C., Evans-Jones, G., Calabrich, S. L., Wynne, C., Cartin, R., Dunton, J., ... & Jones, M. (2024). Literacy instruction from afar: evidence for the effectiveness of a remotely delivered language-rich reading programme. Reading and Writing, 1-15. https://link.springer.com/article/10.1007/s11145-023-10502-7
Jones, S. D., Jones, M., Koldewyn, K., & Westermann, G. (2024). Rational inattention: A new theory of neurodivergent information seeking. Developmental Science, e13492. https://doi.org/10.1111/desc.13492
Jones, S. D., Stewart, H. J., & Westermann, G. (2024). A maturational frequency discrimination deficit may explain developmental language disorder. Psychological Review, 131(3), 695–715. https://doi.org/10.1037/rev0000436
Walbrin, J., Almeida, J., & Koldewyn, K. (2023). Alternative brain connectivity underscores age-related differences in the processing of interactive biological motion. Journal of Neuroscience, 43(20), 3666-3674. https://doi.org/10.1523/JNEUROSCI.2109-22.2023
Ein cyllidwyr a'n partneriaid